پیشنهاد چین برای ممنوعیت صادرات فناوری خورشیدی پروسکایت و تندم

دامنه محدودیت‌های پیشنهادی و آستانه‌های فنی

وزارت بازرگانی چین و وزارت علوم و فناوری این کشور، پیشنهاد خود را ۱۶ اکتبر و در قالب اعلامیه مشترک شماره ۴۸ سال ۲۰۲۶ منتشر کردند. قرار است ۱۲ فناوری فتوولتائیک به فهرست فناوری‌های ممنوع یا محدودشده برای صادرات چین افزوده شود. این بخش از مشورتی گسترده‌تر درباره ۴۰ فناوری در حوزه‌هایی از جمله انرژی خورشیدی، هوش مصنوعی و زیست‌پزشکی است.

ممنوعیت پیشنهادی، فرایندهای تولید و فناوری ساخت تجهیزات مرتبط با سلول‌های تندم پروسکایت-سیلیکون را هدف می‌گیرد که بر پایه ویفرهای حداقل ۱۸۲ میلی‌متری ساخته می‌شوند و بازده تبدیل آنها ۳۰٪ یا بیشتر است. فرایند پوشش‌دهی اسلات‌دای پروسکایت با عرض پوشش حداقل ۱.۱ متر نیز در این دامنه قرار دارد. برای ماژول‌های بزرگ، آستانه‌ها شامل ماژول پروسکایت تک‌پیوندی با مساحت حداقل ۱ مترمربع و بازده ۱۸٪ یا بیشتر و ماژول تندم پروسکایت با همان حداقل مساحت و بازده دست‌کم ۲۸٪ است. این کنترل‌ها فناوری ساخت را هدف گرفته‌اند، نه صادرات پنل‌های نهایی را.

در بخش مواد و سلول‌های سیلیکونی، طرح به فرایند بستر سیال هیدروژناسیون سرد برای تولید تری‌کلروسیلان با ظرفیت سالانه هر خط حداقل ۲۵۰ هزار تن و فرایند بستر سیال مبتنی بر سیلان با ظرفیت حداقل ۲۰ هزار تن در سال اشاره دارد. تولید ویفرهای سیلیکونی با ضخامت حداکثر ۷۰ میکرومتر، برخی روش‌های غیرفعال‌سازی لبه سلول‌های نازک و فناوری مهندسی کارخانه پلی‌سیلیکون برای خطوطی با ظرفیت سالانه حداقل ۳۰ هزار تن نیز مشمول پیشنهادها هستند.

فناوری‌های پیشرفته رشد بلور و برش ویفر و برخی فرایندهای ساخت سلول‌های TOPCon، اتصال پشتی (BC) و هتروجانکشن (HJT)، از جمله رسوب‌دهی، غیرفعال‌سازی، نفوذ و متالیزاسیون، در گروه صادرات محدود قرار می‌گیرند. در مقررات چین، فناوری ممنوع‌شده قابل صدور نیست و فناوری محدودشده تنها با مجوز دولت انتقال می‌یابد. ممنوعیت و الزام مجوز هنوز اجرایی نشده، اما ثبت موقت صادرات فناوری‌های فهرست‌شده و تجهیزات کلیدی واجد شرایط از ۱۶ اکتبر الزامی شده است.

این خبر برای خریداران و مهندسان صنعتی چه معنایی دارد؟

اگر طرح تصویب شود، صادرات سلول و ماژول نهایی مستقیماً محدود نخواهد شد؛ با این حال، انتقال دانش ساخت از مسیر صدور مجوز فناوری، نصب و راه‌اندازی خطوط تولید در خارج از چین، صادرات تجهیزات و پشتیبانی فنی در محل می‌تواند ممنوع یا منوط به تأیید دولت شود. این وضعیت ممکن است زمان‌بندی پروژه‌های تولید فتوولتائیک خارج از چین و هزینه‌های انطباق را تغییر دهد؛ بنابراین وابستگی فناوری، مجوزهای انتقال و زمان تحویل تجهیزات بهتر است در برنامه‌ریزی خرید و اجرای پروژه‌ها در نظر گرفته شود.